મુસ્તુખાન સુખ ‘ગ્રામશિલ્પી’

પીંગળી(ભાવનગર) ખાતે બલોચ કુટુંબમાં જન્મેલા,લોકભારતીસણોસરાથી ગ્રામવિદ્યા સ્નાતક થયેલ,અભ્યાસ દરમિયાન ગ્રામાભિમુખ કેળવણીથઇ અને મનોમન નક્કી કર્યું કે ગામડામાં જ કામ કરવું.પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીજી સ્થાપિત ગુજરાત વિદ્યાપીઠથી એમ.એસ.ડબલ્યુ (માસ્ટર ઇન સોસીઅલ વર્ક)

કરી એમની અંદર રહેલા ગ્રામવિકાસ અને સર્વોદયના વિચારને નવીદિશા તરફ લઇ સમાજકાર્યને વધારે સારી રીતે સમજવા અને શીખવા ગુજરાત હરીજનસેવક સંઘમાં જોડાઈને ત્યાંથી સંવેદના,પ્રેમ,કરુણા જેવા માનવીય મુલ્યોનેસમજવાની અનોખી સમજણ કેળવી,ગામડું જે દેશ ની ધરોહર છે અને એમાંય ગણા બધાપ્રશ્નો રહેલા છે એ બધું સમજ્યા પછી મંજીલની શોધમાં ગુજરાત વિદ્યાપીઠના‘ગ્રામશિલ્પી’ પ્રોગ્રામ અંતર્ગત ગણા બધા પ્રયત્નો બાદ એમણે રાજ્યમાંથીઅમીરગઢ તાલુકાની પસંદગી કરી,કેમકે અહી શિક્ષણનું પ્રમાણ બહુ જ નીચુંહતું.અહી અમીરગઢ આસપાસના વિસ્તારની મુલાકાત લેતા ખાટીસીતરા પહોચ્યા,ત્યાંનીપરિસ્થિતિ અને લોકોને જોતાં જ એમનો માયલો કહી બેઠો કે ભાઈ તારી મંઝીલ તો અહીજ છે.હૃદય ના સાદે અહીં કામ કરવા મજબુર કરીને પછી શરુ થઇ વિકાસની ગાથા .ગાંધી બાપુના ગ્રામ સ્વરાજના સપનાને સાકાર કરવા ગ્રામશીલ્પી તરીકેમૂલ્યનિષ્ઠ પ્રવૃત્તિ કરવા આંતરીયાળ વિસ્તારના શિક્ષણ,આરોગ્ય,વિકાસ અનેલોકજીવનના પ્રશ્નોને સમજવા અને તેમાંથી બહાર આવવાના પ્રાયોગિક જીવનની શરૂઆત૨૦૧૨ માં કરનાર અને જ્યાં રહ્યા,વિસ્તર્યા,વિકસ્યા અને ડુંગરી ગરાસીયાસમાજ સાથે મૈત્રી કરવાની મથામણ કરી તે તીર્થસ્થળ એટલે ખાટીસીતરા.

આવિસ્તારમાં જીવન જરૂરિયાતની પાયાની સુવિધાના અનેક પ્રશ્નો હતા,સહુથી મોટોપ્રશ્ન ગામમાં આવવા જવા માટે રસ્તાનો અભાવ હતો.ઘોડા(ગાંજી) થી ૪ કિમી ચાલીને જવુંપડે,પીવાના પાણીની તકલીફ,ગામમાં વીજળી ન હતી,દારૂ નું વ્યસન એવા અનેકશિક્ષણ,આરોગ્ય,પર્યાવરણ અને બેરોજગારીના પ્રશ્નોને સરકાર અને લોકો વચ્ચેમધ્યસ્થી બનીને વૃક્ષારોપણ,પેટા શાળા પછી સ્વતંત્ર શાળા મંજુરી,રેશન કાર્ડ,હેલ્થ કાર્ડ,પાણીનીટાંકીઓ,ભેંસો માટે લોન,મધ અને ગુગળના ગૃહ ઉદ્યોગ અને બીજા અનેક અસંખ્ય કામો કરીખાટીસીતરા લોકમિત્ર સ્પેસ ની રોનક બદલી નાખનાર યુવાન એટલે ‘મુસ્તુખાન’. વિકાસશીલ પથ પર ચાલતાં ચાલતાં ૨૦૧૬માં‘લોકસારથીફાઉન્ડેશન’ ની સ્થાપના કરી.

  

અનુભવ - પૂજ્ય ગાંધીજી સ્થાપિત ગુજરાત હરીજન સેવકસંઘ-અમદાવાદમાં કોર્ડીનેટર તરીકે બે વર્ષ કામગીરી કરી.

વિકાસકાર્યોં –

૧.ખાટીસીતરા ગામનાલોકોને  તૈયારકરીને ૪કિમી પહાડો અને જંગલ વચ્ચે સરકારનો એકપણ રૂપિયો લીધા વગર રસ્તો બનાવ્યો.

૨.ગામમાં એકપણ બાળક અભ્યાસ નહોતું કરતુ અને સ્કુલ પણ નહોતી ,આજે ૧૩૯ બાળકો અભ્યાસ કરે છે.અને ગામમાં એક થી છ ધોરણની સ્વતંત્ર સ્કુલ છે,

૩.૩૦ બાળકોની હોસ્ટેલ જેમાં અતિગરીબ અને જરૂરિયાતવાળા આદિવાસી બાળકો વિનામૂલ્યે રહે છે.

૪.ગામમાં સ્થાનિક કાર્યકરો તૈયાર કરી આરોગ્યસ્તર સુધાર્યું -૫ વર્ષમાં માત્ર એક માતામરણ

૫.ગામમાં બહેનોના ૭ બચતમંડળ.

૬.આંગણવાડીમાં ૫૦ બાળકો.

૭.રોજગારી માટે મધ અને જંગલી ગોણપેદાશોનું માર્કેટિંગ.

૮.પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને સંવર્ધન માટે દર વર્ષે ૧૦૦૦ વૃક્ષોનું વાવેતર.

આઉપરાંત ગ્રામવિકાસની અનેકવિધ પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવે છે જેને લઈને મોટાભાઈ (મુસ્તુખાન) ને જાગૃત જન એવાર્ડ,હમ હોંગે કામયાબ એવોર્ડ અને અનેક સ્વયંસેવી સંસ્થાઓએ બહુમાન કરેલ છે.

સંસ્થાની મુલાકાત એકવાર અવશ્વ્ય લેવા જેવી છે ઉત્તમ સેવાકીય યજ્ઞ થકી આદિવાસી વિસ્તારની કાયાપલટ કરવાની નેમ,ધુણી ધખાવનાર યુવાન આજના તમામ યુવાધન માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે.

મુસ્તુખાન સુખ ‘ગ્રામશિલ્પી’ : +૯૧૯૮૭૯૦૮૯૨૧૮