I am Nothing.....

  શહીદ અલ્લાહ બક્ષ સૂમરો સિંધના મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓમાંના એક હતા. તેઓ બે વખત સિંધ પ્રાંતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે 'આઝાદ મુસ્લિમ કોન્ફરન્સ'ની સ્થાપના કરી હતી અને ભાગલાનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે મુસ્લિમ લીગ વિરુદ્ધ ઊભા રહેવાની કિંમત પોતાનો જીવન આપી ચૂકવી. આજના દિવસે એટલે કે 14 મે, 1943ના રોજ સિંધના શિકારપુર શહેર પાસે તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આઝાદ મુસ્લિમ કોન્ફરન્સે ભારતના ભાગલા વિરુદ્ધ મુસ્લિમોનું નેતૃત્વ કર્યું. 23 માર્ચ 1940નો દિવસ જાહેર સ્મૃતિ તેમજ ઐતિહાસિક કથાઓમાં કાળો દિવસ તરીકે અંકિત રહેશે. આ દિવસે મુહમ્મદ અલી ઝીણાની આગેવાની હેઠળની મુસ્લિમ લીગે ભારતના વિભાજનની માગણી કરતો ઠરાવ પસાર કર્યો હતો, જેના કારણે આખરે પાકિસ્તાનનું નિર્માણ થયું હતું. રસપ્રદ વાત એ છે કે આપણા ઈતિહાસકારોએ આ ઠરાવની પાછળ રેલી કાઢનારા મુસ્લિમોની નિંદા કરી હતી, પરંતુ તેઓએ આ વિભાજનકારી ઠરાવનો ઉગ્ર વિરોધ કરનારાઓની યાદોને દફનાવી દીધી હતી. જિન્નાહની ઘોષણાથી મોટાભાગના ભારતીય મુસ્લિમો ગભરાઈ ગયા હતા અને તેઓએ આ વિભાજનકારી યોજના વિરુદ્ધ રેલી કાઢી હતી. 27 એપ્રિલ 1940ના રોજ, જિન્નાહની 'પાકિસ્તાન યોજના' ...

  15 મેના રોજ મહાન ક્રાંતિકારી શહીદ સુખદેવ થાપરનો જન્મ થયો હતો. શહીદ સુખદેવ થાપર ભારતના એવા કેટલાક ક્રાંતિકારીઓમાંના એક હતા જેમણે ખૂબ જ નાની ઉંમરે દેશ માટે શહીદી વહોરી હતી. ભગતસિંહ અને ચંદ્રશેખર આઝાદના નિકટ સહયોગી સુખદેવ થાપરના વ્યક્તિત્વમાં ભગતસિંહની જેમ તીવ્ર લાગણીશીલતા અને ઊંડી વિચારધારાઓનો અદ્ભુત સમન્વય હતો. ચહેરા - મોહરાથી જેટલા સરળ, વ્યવહારમાં જેટલા નમ્ર, તેટલા જ મક્કમ અને વિચારોમાં શિસ્તબદ્ધ. ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન નૌજવાન ભારત સભા અને હિંદુસ્તાન સોશ્યલિસ્ટ રિપબ્લિકન આર્મી - બે મુખ્ય ક્રાંતિકારી સંગઠનોના સ્થાપક સભ્યોમાંના એક હોવાનું તેમને ગૌરવ છે. તે સમય દરમિયાન દેશમાં ચાલી રહેલી ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ માટે તેઓ કુશળ વ્યૂહરચનાકાર હતા. લાલા લજપત રાયના મૃત્યુનો બદલો લેવા માટે તેણે સોન્ડર્સની હત્યામાં ભગત સિંહ અને રાજગુરુને સાથ આપ્યો. કેદીઓ સાથે અમાનવીય વર્તનના વિરોધમાં તેઓ 1929 માં રાજકીય કેદીઓની વિશાળ હડતાળનો ભાગ હતા. તેમને ગાંધીજીની અહિંસક નીતિ પર વિશ્વાસ નહોતો. ગાંધી-ઇરવીન કરારના સંદર્ભમાં, જેલમાંથી ગાંધીજીને લખેલો તેમનો પત્ર એવો ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ છે જેણે તે સમયગા...

17 મે 1933 ના રોજ, મહાવીર સિંહ રાઠોડે કુખ્યાત આંદામાન ટાપુઓમાં કાળા પાણીની સજા દરમિયાન મા ભારતી માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હતું. આવો જાણીએ અમર બલિદાની મહાવીર સિંહને. તેમનો જન્મ 16 સપ્ટેમ્બર 1904ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશના એટા જિલ્લાના શાહપુર ટહલા નામના નાના ગામમાં જાણીતા વૈદ્ય કુંવર દેવી સિંહ અને તેમની ધર્મપત્ની શ્રીમતી શારદા દેવીના પુત્ર તરીકે થયો હતો. ગામની શાળામાં જ પ્રાથમિક શિક્ષણ મેળવ્યા પછી, મહાવીર સિંહે સરકારી કોલેજ, એટાહમાંથી હાઈસ્કૂલની પરીક્ષા પાસ કરી. રાષ્ટ્રના સન્માન માટે મર-મિટવાનું પોતાના પિતા પાસેથી શિક્ષણ મેળવનાર મહાવીર સિંહના મનમાં નાનપણથી જ અંગ્રેજો સામે વિદ્રોહની ભાવના હતી, જે બાળપણમાં બનેલી એક ઘટના પરથી પણ જાણવા મળે છે. બન્યું એવું કે જાન્યુઆરી 1922 માં એક દિવસ, કાસગંજ તાલુકા (હાલમાં તે એક અલગ જિલ્લો બની ગયો છે) ના સરકારી અધિકારીઓએ એક શાંતિ સભાનું આયોજન કર્યું, જેમાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, પોલીસ કેપ્ટન, શાળાના નિરીક્ષક, પડોશના અમીર-ઉમરા વગેરે ભેગા થયા. નાના બાળકોને પણ બળજબરીથી લઈ જઈને સભામાં બેસાડવામાં આવ્યા, જેમાંથી એક મહાવીર સિંહ હતા. લોકો એક પછી એક ઉભા થઈ રહ્યા હતા અને બ્ર...

કાળની કેડીએ ઘડીક સંગ રે ભાઈ, આપણો ઘડીક સંગ; આતમને તોય જનમોજનમ લાગી જશે એનો રંગ ! ધરતી આંગણ માનવીના આ ઘડીક મિલનવેળા, વાટમાં વચ્ચે એક દી નકી આવશે વિદાયવેળા! તો કેમ કરીનેય કાળ ભૂલે ના એમ ભમીશું ભેળા ! હૈયાનો હિમાળો ગાળી ગાળીને વહશું હેતની ગંગ ! પગલે પગલે પાવક જાગે ત્યાં ઝરશું નેનની ઝારી, કંટકપથે સ્મિતવેરીને મ્હોરશું ફૂલની ક્યારી; એકબીજાને જીતશું, રે ભાઈ,જાતને જાશું હારી ! ક્યાંય ના માય રે આટલો આજ તો ઉરને થાય ઉમંગ ! સદગત મુર્ઘન્ય કવિ નિરંજન ભગત વિશે એમના સાહિત્ય,વિવેચન અને અન્ય લખાણોની પ્રચૂર માહિતી અને સમજણ અમદાવાદની એચ.કે.કોલેજના અગ્રેજીના પ્રાધ્યાપક આદરણીય શ્રી સંજય શ્રીપાદ ભાવેની વિલક્ષણ શૈલીમાં ભગત સાહેબના કાવ્યોનું આસ્વાદ,ભગત સાહેબના સર્જક દ્રષ્ટિકોણને અને સામાજિક કર્તુત્વ. : https://youtu.be/FkT7vRXu6EY ભગત નિરંજન નરહરિલાલ (૧૮-૫-૧૯૨૬) : કવિ, વિવેચક. જન્મ અમદાવાદમાં. પ્રાથમિક શિક્ષણ અમદાવાદની કાલુપુર શાળા નં. ૧માં અને માધ્યમિક શિક્ષણ પ્રોપ્રાઇટરી તથા નવચેતન હાઈસ્કૂલમાં. ૧૯૪૨ની સ્વાતંત્ર્યચળવળમાં અભ્યાસ છોડ્યો. ૧૯૪૪માં મૅટ્રિક. ૧૯૪૪-૪૬ દરમિયાન અમદાવાદની એલ.ડી. આર્ટસ કૉલેજમાં બે વર્ષનુ...

આદરણીય શ્રી સ્પીકર, આદરણીય મેડમ વડાપ્રધાન, અન્ય પ્રતિષ્ઠિત વડીલો અને સંસદના અન્ય પ્રતિષ્ઠિત સભ્યો : મને લાગે છે કે, જ્યારે આપણે આ હોલમાં ભેગા થયા છીએ, તે ઐતિહાસિક ક્ષણ છે, આજે સાંજે, આપણે ખરેખર એક મહાન અને નોંધપાત્ર પ્રસંગની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. આપણે એવી વ્યક્તિને સલામ કરીએ છીએ જે ઘણી રીતે મહાન હતા, જન્મજાત સંસદસભ્ય, નિઃશંક દેશભક્ત અને સમર્પિત જાહેર કાર્યકર હતા. આ એવા માણસને આજે આપણે વંદન કરી રહ્યા છીએ અને પ્રતિજ્ઞાનું તાજીકરણ કરીએ છીએ કે આપણે જાહેર જીવનમાં અને સંસદીય જીવનમાં સ્વતંત્રતા અને અખંડિતતાની મશાલને આગળ ધપાવીશું, જેને દિવંગત પ્રમુખ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલે પ્રગટાવવા માટે ઘણું કર્યું હતું જ્યારે તેઓ ઓગસ્ટ હાઉસના પ્રમુખ હતા. શ્રીમાન સ્પીકર, સાહેબ, તમે જાણો જ છો કે પ્રમુખ શ્રી પટેલ સ્વતંત્રતા અને સંસદની સર્વોપરિતા માટે એવા સમયે લડ્યા હતા, જ્યારે વસ્તુઓ પ્રતિકૂળ હતી, અને ખરેખર એવા સમયે, જ્યારે ન તો કોઈ જવાબદાર હતું અને ન તો કોઈ જવાબદાર સરકાર હતી. પરંતુ, તેઓ તેમના મિશનને પાર પાડી શક્યા કારણ કે તેમને સંસદીય લોકશાહીમાં ખૂબ વિશ્વાસ હતો, તેઓ તેમના મિશનને પાર પાડી શક્યા કારણ કે તેઓ નિર્ભય હતા; ત...

પ્રકૃતિના સૌમ્ય કવિ, અને હિન્દી સાહિત્યમાં છાયાવાદી યુગના ચાર મુખ્ય સ્તંભોમાંના એક, જ્ઞાનપીઠ અને પદ્મભૂષણથી અલંકૃત મહાન સાહિત્યકાર સુમિત્રાનંદન પંતજીની જન્મજયંતિ પર વિનમ્ર શ્રદ્ધાંજલિ! "भारत माता ग्रामवासिनी। खेतों में फैला है श्यामल धूल भरा मैला सा आँचल…!" હિન્દી સાહિત્યમાં સુમિત્રાનંદન પંતનું નામ આવતાંની સાથે જ એ કવિતાઓ યાદ આવી જાય છે જેમાં પ્રકૃતિ પ્રત્યેનો પ્રેમ, પ્રકૃતિનું સાંનિધ્ય સ્પષ્ટ દેખાય છે. પોતાની કવિતાઓમાં પ્રકૃતિની સુગંધ ચારેકોર ફેલાવનાર કવિ સુમિત્રાનંદન પંતનો જન્મ 20 મે, 1900ના રોજ અલ્મોડાના કૌસાની ગામમાં થયો હતો. 'वियोगी होगा पहला कवि आह से उपजा होगा गान। निकलकर आंखों से चुपचाप, बही होगी कविता अनजान..।' सुन्दरता का आलोक श्रोत है फूट पड़ा मेरे मन में, जिससे नव जीवन का प्रभात होगा फिर जग के आँगन में ! मेरा स्वर होगा जग का स्वर, मेरे विचार जग के विचार, मेरे मानस का स्वर्ग-लोक उतरेगा भू पर नई बार ! આ પ્રકારની પંક્તિઓ લખનાર હિન્દી સાહિત્યમાં છાયાવાદી યુગના ચાર મુખ્ય સ્તંભોમાંના એક સુમિત્રાનંદન પંતનું નામ ગોસાઈ દત્ત હતું. તેઓ ગંગાદત્ત પંતના આઠમા સંતાન હતા. ...

કાર્યકરોની પેઢીઓ બહુગુણાજી પાસેથી જંગલો, આજીવિકા, લિંગ અસમાનતા અને ‘વિકાસ’ ના નામે તીવ્ર અન્યાય કે જેણે શહેરના રહેવાસીઓના લાભાર્થે ગામલોકો પાસેથી ઝાડ, માટી અને પાણી ચોરી લીધેલ,આ બંને વચ્ચેના જોડાણ વિશે ઘણું બધું શીખ્યા છીએ. - આશિષ કોઠારી દ્વારા લખાયેલ “ક્યા હૈ જંગલકે ઉપકાર મિટ્ટી,પાણી ઔર બયાર મિટ્ટી,પાણી ઔર બયાર યે હૈ જીંદગીકે આધાર" ચીપ્કો આંદોલનની બહાદુર મહિલાઓને મળીને, ગામડે ગામડે જતાં, તેહરી ગઢવાલની યાત્રા દરમિયાન અમે આ ટેકરીઓમાં ફરી વળ્યા. “જંગલની ભેટો શું છે? માટી, પાણી અને હવા. માટી, પાણી અને હવા, આ જીવનનો પાયો છે, 'સુંદર બહુગુણાએ તિહરી શહેરથી 20 કિ.મી દુર સીલ્યારા પાસે તેમના સાદા આશ્રમમાં અમારું સ્વાગત કર્યું. અમારામાંના કેટલાક, સ્કૂલ અથવા કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ તરીકે, 1970 ના દાયકાના અંતમાં દિલ્હીમાં સુંદરલાલજીને મળ્યા હતા, અને હિમાલયના જંગલોની સુરક્ષાની જરૂરિયાત પર તેમના પૃથ્વી પ્રત્યેના ખંતથી પ્રેરાઈ ગયા હતા. તેથી જ્યારે અમે અસ્તવ્યસ્ત શહેરીકરણ માટે દિલ્હીની ગિરિમાળાઓ,જંગલને વિનાશથી બચાવવા માટે આંદોલન કર્યું અને પર્યાવરણીય પ્રવૃત્તિ ગ્રુપ ‘કલ્પવૃક્ષ’ ની રચના કરી, ત્યારે...